كه در نهج‌البلاغه مذكور است ، در آن كلام علما را زارع معرّفى فرمود و قلوب و نفوس مستعدّه را مزرعه ، كه « يحفظ اللّه بهم حججه و بيناته حتّى يودعوها نظراءهم و يزرعوها في قلوب اشباههم » ، هرچند در نفس الأمر ، زارع حقيقى خداوند سبحان است كه : « أَ فَرَأَيْتُمْ ما تَحْرُثُونَ أَ أَنْتُمْ تَزْرَعُونَهُ أَمْ نَحْنُ الزَّارِعُونَ » . « 7 » و ثقة الاسلام كلينى در اصول كافى « 8 » به اسنادش روايت كرده است عن يونس بن ظبيان عن أبى عبد اللّه عليه السلام قال : « ان اللّه خلق قلوب المؤمنين مبهمة على الايمان فاذا اراد استنارة ما فيها فتحها بالحكمة و زرعها بالعلم و زارعها و القيم عليها رب العالمين » . پس هم خدا زارع است و هم علماء زارعند . آرى علماء زارع و مزرعهء ايشان قلوب مستعدّه است ، و بذرشان معارف حقيّهء الهيّه است . اين بذرها را در مزرعه جانها مىافشانند ، و آن مزارع را سبز و خرّم مىكنند و نور ولايت مىدهند ، آن دلها نزهتگاه ملائكه‌اند . از ائمهء ما عليهم السلام روايت شده است كه ارض سبخه ؛ يعنى زمين شورزار بىآب و گياه ، ولايت ما را قبول نكرده است و جناب كلينى در كافى « 9 » به اسنادش از سدير صيرفى ، از امام صادق عليه السلام روايت كرده است : كه نماز در زمين شوره‌زار جائز نيست ، « هذه ارض سبخة لا تجوز الصّلوة فيها » ، و عدم جواز در روايت ، حمل بر كراهت شده است . اين علماى روحانى ، اين مبلّغين و معلّمين ، برزگرند و كارشان در واقع كشاورزى است ، زمين دل‌ها را شيار مىكنند و در آنها تخمهاى معارف و بذرهاى حقائق مىافشانند ، و آنها را بكمال غائى و نهائى و سعادت ابديشان مىرسانند . تخمهايى كه شهوتى نبود * بر آن جز قيامتى نبود

--> ( 7 ) . واقعه / 62 . ( 8 ) . كافى ، ج 2 ، ص 308 ، معرب . ( 9 ) . كافى ، ج 1 ، ص 190 ، معرب .